«ΑΦΙΛΟΞΕΝΑ» ΣΧΟΛΕΙΑ

Σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από την έκρηξη των γνώσεων, τα προβλήματα της σχολικής στέγης εξακολουθούν να ταλανίζουν το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα.

«Αιχμή του δόρατος», βέβαια, είναι το πρόβλημα της διπλής βάρδιας των σχολείων που αποτελεί τροχοπέδη για την εκπαιδευτική διαδικασία και τη μόρφωση των παιδιών. Παράλληλα η πλειονότητα των σχολικών κτιρίων αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα με αποτέλεσμα τα κτίρια να χαρακτηρίζονται «αφιλόξενα».

Τα κτίρια και οι σχολικοί χώροι, όπως έχουν σχεδιαστεί, εκφράζουν την κοινωνική και πολιτισμική πραγματικότητα της κοινωνίας μας. Δεν πρόκειται απλώς για έναν αρχιτεκτονικό αναχρονισμό, αλλά υπηρετεί και συντηρεί ένα παιδαγωγικό αναχρονισμό. Τα σχολικά κτίρια, στην πλειονότητά τους, μοιάζουν με τσιμεντένιους όγκους με μακρόστενους τυφλούς διαδρόμους, με πανομοιότυπες αίθουσες και χαρακτηρίζονται από ψυχρότητα, μονοτονία και γιγαντισμό. Όλα αυτά δεν είναι τυχαία, αν σκεφτούμε ότι η σχολική αρχιτεκτονική γενικότερα και η οργάνωση και χρήση των σχολικών χώρων αντανακλούν και προσανατολίζουν τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς στο πλαίσιο των αυταρχικών παιδαγωγικών αντιλήψεων και σχέσεων του σημερινού σχολείου. Άλλωστε τεκμηριώνεται και ερευνητικά ότι το σχολικό περιβάλλον διογκώνει, αντί να εξομαλύνει, τις υφιστάμενες διαφορές στη σχολική επίδοση και δημιουργεί ουσιαστικές προϋποθέσεις που μπορούν να οδηγήσουν σε σχολική αποτυχία.

Σήμερα περισσότερο από ποτέ άλλοτε είναι αναγκαία η κατάργηση της διπλής βάρδιας με την υλοποίηση ενός ταχύρυθμου προγράμματος κατασκευής σχολικών κτιρίων που προϋποθέτει τη δραστική αύξηση των δαπανών για την παιδεία. Παράλληλα, όμως, απαιτείται μια διαφορετική αντίληψη για την αρχιτεκτονική, τη λειτουργία και τη φιλοσοφία του σχολικού κτιρίου. Απαιτείται ένας συνολικός επανασχεδιασμός του σχολικού χώρου, έτσι ώστε να εναρμονίζεται με τις σύγχρονες παιδαγωγικές αρχές και να ικανοποιεί τις μορφωτικές ανάγκες των μαθητών.